Nếu là tín đồ du lịch tâm linh, có dịp ghé về thăm miền đất An Giang nhớ đừng quên địa danh Núi Sam Châu Đốc vốn nổi tiếng với cảnh đẹp hùng vĩ và những huyền tích hấp dẫn. Không những được ưu ái bởi tinh hoa trời đất, hội tụ nên núi rừng hoang sơ, Núi Sam còn là điểm đến du lịch khiến người ta chỉ muốn ở lại khám phá đến cùng tận. Sửa soạn hành lý và tinh thần sảng khoái để sẵn sàng lên đường gia nhập hành trình khám phá Núi Sam, nơi quy tụ nhiều danh thắng cảnh quan được thiên nhiên ưu đãi này.
Khám phá toàn cảnh Núi Sam Châu Đốc
Một sự thật bất ngờ đó là núi Sam vốn không thuộc Thất Sơn như nhiều người vẫn truyền tai nhau (dẫn theo Văn chương Việt của nhà văn Trịnh Bửu Hoài). Đến nơi đây, chắc chắn ai cũng trong chúng ta cũng sẽ choáng ngợp bởi cảnh sắc tựa như tranh vẽ với rất nhiều thắng cảnh, địa danh nổi tiếng như Miếu Bà Chúa Xứ, Lăng Thoại Ngọc Hầu, Chùa Hang, Chùa Tây An…Những công trình kiến trúc đặc sắc này đều thuộc Khu di tích lịch sử – văn hóa núi Sam và đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Việt Nam công nhận là di tích cấp Quốc gia.
Núi Sam còn có tên khác là Vĩnh Tế Sơn hay Ngọc Lãnh Sơn cao 284 m có chu vi 5.200m, trước thuộc xã Vĩnh Tế, nay thuộc phường Núi Sam, thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang, Việt Nam. Địa thế trọng điểm cũng góp phần làm nên điểm đặc biệt của vùng núi hoang sơ này. Phía Tây Bắc núi Sam là tuyến kênh Vĩnh Tế chạy dọc biên giới Campuchia và Xã Vĩnh Tế, tầm soát cả một vùng biên giới rộng lớn từ Thành phố Châu Đốc đến tận tuyến biên giới Tịnh Biên, từ cánh đồng vùng Thất Sơn băng qua huyện Châu Phú. Phía Tây Nam giáp xã Vĩnh Châu. Phía Đông Bắc và Đông Nam giáp phường Châu Phú A, Châu Phú B của thành phố Châu Đốc. Do tọa lạc tại vị trí đắc địa, cao điểm nên trước 1975, trên đỉnh núi có một đồn lính, tên gọi là Pháo đài. Sau này, người ta đã cho xây dựng ở gần đó, một trạm tiếp sóng các đài thuộc Đài truyền hình Việt Nam.
Chuyện về hai tên gọi Vĩnh Tế Sơn và Ngọc Lãnh Sơn của núi Sam gắn liền với lịch sử gây dựng vùng đất trù phú và tâm linh này. Vào những năm 1819 – 1824, việc đào kênh Vĩnh Tế đã hoàn thành tốt đẹp, Vua Minh Mạng đã ban tên núi Sam là Vĩnh Tế Sơn nhằm ghi công Thoại Ngọc Hầu, người đã góp trí lực điều hành công trình này. Còn về cái tên Ngọc Lãnh Sơn được giải nghĩa rằng: Ngọc nghĩa là con sam, sơn tức là núi. Ngọn núi mang hình thù của con sam, đầu quay về hướng Tịnh Biên nên mới được gọi là Ngọc Lãnh Sơn. Cũng có một số tài liệu khác lại chỉ ra rằng, thuở xa xưa, khi quanh núi Sam hãy còn là biển cả, các loài sam biển tập trung sống ở nơi đây.
Du lịch An Giang mà không ghé đến núi Sam quả thật là một thiếu sót không nhỏ. Thời trước, núi Sam vốn có nhiều cây phượng vĩ và huỳnh mai mọc từ các hốc núi. Vào mùa trổ bông, cảnh núi toàn một màu đỏ thắm rất tươi đẹp và rực rỡ tựa như bồng lai tiên cảnh. Dù hiện nay đã được khai thác du lịch và hiện đại hóa, vùng núi Sam vẫn giữ được nét đẹp nguyên sơ, nền nã mà vẫn đậm hơi thở oai hùng, uy vũ. Tuy không quá cao và bí ẩn như cái dãy Thất Sơn, Ngọc Lãnh Sơn vẫn là một địa điểm du lịch tâm linh, hài hòa trong cái đẹp bình dị của thiên nhiên mà nhất định phải đến chiêm ngưỡng.
Trải nghiệm những gì tại núi Sam?
Khu du lịch núi Sam quy tụ không ít những di tích và danh lam thắng cảnh độc đáo, kết tinh nét đẹp truyền thống và hiện đại, văn hóa và tín ngưỡng, sẵn sàng làm say đắm biết bao trái tim người ghé qua. Nhớ lưu lại để còn xếp lịch đến chơi nhé!
1. Miếu Bà Chúa Xứ núi Sam
Không cần bàn cãi, Miếu Bà Chúa Xứ Núi Sam chắc chắn không thể thiếu trong danh sách địa điểm du lịch An Giang. Đã từ lâu, Miếu Bà nổi tiếng không chỉ là miếu thờ với kiến trúc đặc sắc mang đậm bản sắc Á Đông mà còn được mến mộ bởi những điển tích xoay quanh Chúa Xứ Thánh Mẫu linh thiêng. Những câu chuyện tâm kinh về nguồn gốc tượng Bà Chúa Xứ, lịch sử hình thành Miếu Bà cùng những lần hiển linh chưa có lời giải đã thu hút hàng vạn người đổ xô về đây chiêm bái. Nếu là một người đam mê tín ngưỡng tâm linh, Miếu Bà Chúa Xứ núi Sam hẳn sẽ là địa điểm du lịch bạn nên khám phá khi đặt chân đến mảnh đất miền Tây Nam Bộ này.
2. Lăng Thoại Ngọc Hầu
Đã đến viếng Miếu Bà thì đừng nên bỏ qua Lăng Thoại Ngọc Hầu. Ngài được xem là người khai hoang mở cõi, bình định vùng đất này và tạo dựng ấm no cho nhân dân. Bên cạnh kênh đào Vĩnh Tế ghi danh, tích xưa kể rằng, khi về nhậm chức trấn vùng này, quan Thoại Ngọc Hầu cùng vợ là bà Châu Thị Tế cũng đã ban lệnh và hỗ trợ việc xây miếu thờ Bà Chúa Xứ. Chính vì vậy, Lăng mang nhiều ý nghĩa văn hóa và lịch sử, được Nhà nước công nhận là Di sản lịch sử cấp Quốc Gia vào năm 1997. Đây cũng là một trong những công trình kiến trúc tiêu biểu vẫn còn vẹn nguyên ghi dấu tích triều đại Nhà Nguyễn. Không những vậy, Lăng thờ còn là kho tàng bảo vật kếch xù có giá trị cao như văn bia, những bức hoành phi, liễn đối, văn tế, những áng văn thơ hùng tráng…tưởng nhớ và ngợi ca công ơn vĩ đại cúa bậc tiền nhân một thời lừng lẫy. Giữa lăng là tượng bán thân Thoại Ngọc Hầu với đủ cân đai áo mũ như lúc còn đương triều, mắt dõi ra kênh Vĩnh Tế huyền thoại. Không khí nghiêm trang, long trọng có thể cảm nhận rõ ràng. Nhớ ghé đến địa danh hào hùng này, để thắp một nén hương tỏ lòng thành kính và chậm rãi ngắm nhìn vẻ đẹp lịch sử đọng trên từng đường nét kiến trúc Lăng Thoại Ngọc Hầu.
3. Chùa Tây An
Tọa lạc ngay ngã ba dưới chân núi Sam, du khách mộ đạo hay Phật tử có thể dễ dàng tìm đến Chùa Tây An. Đây là ngôi chùa sở hữu nét kiến trúc độc đáo và hài hòa khi kết hợp giữa phong cách nghệ thuật Ấn Độ và kiến trúc cổ dân tộc đầu tiên tại Việt Nam, được Trung tâm sách kỷ lục Việt Nam chính thức công nhận và được Bộ Văn hóa công nhận là di tích kiến trúc nghệ thuật cấp Quốc gia.
Với bề dày lịch sử lâu đời, Tây An cổ tự trải qua nhiều lần trùng tu và đạt đến diện mạo như hiện nay. Vị sư trụ trì đầu tiên là Hòa thượng Nguyễn Văn Giác, pháp hiệu Hải Tịnh, tu theo phái Lâm Tế, nên có người còn gọi chùa Tây An là chùa Lâm Tế. Một điểm đặc sắc là vào những năm 1850, ông Đoàn Minh Huyên, người sáng lập ra đạo Bửu Sơn Kỳ Hương (1849) đến tu tại chùa, nên chùa càng nổi tiếng. Điểm nhấn nổi bật của Tây An tự là chính diện với ba ngôi cổ lầu xây theo khối tròn củ hành, sơn phết màu sắc tươi sáng. Những hoa văn và đường nét tinh xảo phối trộn giữa nhiều đặc sắc văn hóa làm nên chiều sâu đầy cuốn hút của ngôi chùa. Tượng voi hắc bạch cũng là một trong những điểm đáng chú ý khi đến tham quan và thắp hương tại chùa Tây An.
4. Chùa Phước Điền
Nằm ở triền núi Sam, Chùa Phước Điền hay còn gọi là Phước Điền Tự chỉ cách cụm di tích chùa Tây An, miếu Bà Chúa Xứ và lăng Thoại Ngọc Hầu khoảng 1 km. Chùa cũng đã được ghi nhận là Di tích Lịch sử cấp quốc gia Việt Nam với niên đại trên 100 năm, quả thật là một con số không nhỏ. Trong suốt hành trình lịch sử, Chùa Phước Điền hiện nay đã mang nét cuốn hút mà vấn phảng phất vị hoài cổ. Xưa vốn chỉ là một am tu bằng tre lá, nay Phước Điền Tự sở hữu kiến trúc khang trang với ngói đỏ, gỗ sơn tinh tế. Vị thế nơi lưng chừng núi sam, ngôi chùa như một viên ngọc thanh tao được ôm trọn trong vòng tay thiên nhiên dịu dàng, thơ mộng. Đến đây, du khách sẽ được chứng kiến những bức tượng Phật thiết kế công phu và hít thở khí trời dịu mát chốn thanh tính. Phóng tầm mắt ra xa là non xanh nước biếc hữu tính, tít mờ đến cùng tận chân trời mà người ta chỉ muốn đắm chìm mãi.
5. Khu du lịch Cáp Treo Núi Sam
Khu du lịch cáp treo núi Sam nằm trong quần thể Khu du lịch quốc gia núi Sam là điểm đến dành cho người yêu thích checkin, thưởng ngoạn. Đặc sắc nhất của khu du lịch này có lẽ là sự kết hợp giữa nghệ thuật kiến trúc châu Âu với nét đẹp truyền thống của kiến trúc tôn giáo. Nhà ga cùng các trụ cấp treo hiện đại cùng quảng trường du lịch đầy đủ các dịch vụ tiện ích giúp nâng tầm trải nghiệm du lịch thiên nhiên. Quần thể đền chùa được xây dựng khang trang, uy nghiêm như chùa Một Cột, đền Dược Sư, đền Phật Quan Âm, tượng Phật ngọc, Phật Vàng thiên thủ thiên nhãn sẽ thỏa lòng những ai yêu thích các địa điểm tôn giáo.
6. Chinh phục đỉnh núi Sa
Đã đến với núi Sam thì sẽ thật tiếc nếu bỏ qua cơ hội chinh phục đỉnh núi này. Không quá cao và hiểm trở, bạn có thể chọn tản bộ dọc những lối mòn tận hưởng sự thanh bình từ cảnh quan thiên nhiên đẹp bất tận. Cánh rừng gió lộng với hoa cỏ cùng chim muôn chắc chắn sẽ là trải nghiệm thú vị trong chuyến du lịch khám phá núi Sam và mảnh đất An Giang. Du khách cũng có thể chọn di chuyển bằng cáp treo hoặc xe máy và thưởng thức khung cảnh an yên xen lẫn nét hoang sơ ở đỉnh núi. Cảnh đồng bằng với những cánh đồng lúa bát ngát, hòa cùng gió thanh mang theo hương đồng cỏ nội khiến bất cứ cũng muốn nhắm nghiền đôi mắt và cảm nhận.
Di chuyển đến khu du lịch núi Sam bằng cách nào?
Để di chuyển đến núi Sam thuận tiện, nhanh chóng và an toàn nhất có thể, mọi người nên sử dụng định vị Google Maps
Cách trung tâm thành phố Hồ Chí Minh khoảng 250km, du khách có thể chọn đi theo tuyến đường Quốc lệ, hướng về cầu Vàm Cống:
– Xe khách: Các tuyến xe từ Sài Gòn đi Châu Đốc hoặc Long Xuyên rồi tiếp tục trung chuyển theo quốc lộ 91 bằng phương tiện như xe máy, ô tô…đến khu du lịch núi Sam.
– Xe riêng: Du lịch núi Sam theo kiểu đi phượt hoặc ô tô riêng sẽ có nhiều tuyến đường khác nhau nhưng phổ biến nhất là đi thẳng theo quốc lộ 1A sau đó qua quốc lộ 80 đến đường Hồ Tùng Mậu. Qua đoạn Lê Văn Cương đến Núi Sam.
Cách trung tâm thành phố Châu Đốc chỉ vài km về hướng tây và trung tâm thành phố Long Xuyên khoảng 62km về hướng tây bắc nên du khách có thể lựa chọn xe riêng phù hợp với nhu cầu:
– Từ thành phố Long Xuyên: đi dọc theo tuyến quốc lộ 91 tới thành phố Châu Đốc, rồi đi thêm vài km nữa là đến với Khu du lịch Núi Sam.
Tiếng Việt 
English